اکسس کنترل یا سیستم کنترل تردد چیست؟
احراز هویت اکسس کنترل ها در هر مدل دستگاه با هم متفاوت است و هر کدام از آنها نحوه و شیوه متفاوت برای ثبت و ذخیره کاربران در حافظه دستگاه دارد.اما نقطه اشتراک تمام دستگاه های اکسس کنترل وجود خروجی رله برای اتصال دستگاه به انواع قفل برقی برای دریافت فرمان از سوی سیستم مرکزی بوده که اگر تردد مجاز باشد رله فل را برای باز شدن درب آزاد میکند.
دردستگاه های ساده تر که احراز هویت با کارت و رمز انجام میشود در ابتدا برای هر کاربر یک کد کاربری اختصاصی در نظر گرفته میشود که در کنار آن هر کارت یا تگ نیز خود شامل اطلاعاتی درونی به شکل عدد است که با نزدیک شدن آنها به دستگاه این داده ها خوانده میشوند .این اطلاعات عدد شکل نیز باید درکنار کد کاربری هر فرد ذخیره شود.
هر کدام از تگ یا کارت ها با اطلاعات درونی خود و آن کد کاربری اختصاصی متعلق به یه شخص میباشند.زمانی که فرد با کارت خود پای دستگاه برود و آن را در جایگاه مخصوص برای خوانده شدن قرار دهد،دستگاه اطلاعات کارت را برسی کرده و در صورتی که قبلاً این داده ها در حافظه دستگاه ذخیره شده باشد آن را به عنوان کارت مجاز خوانده و امکان دسترسی فرد را میدهد.اما در صورت عدم تطابق اطلاعات داده شده با اطلاعات ذخیره شده درخواست قابل قبول نبوده و امکان دسترسی به فرد داده نمیشود.
معمولا تمامی اکسس کنترل ها دارای چراغ LED بر روی بدنه خود هستند که نشان دهنده مجاز یا غیرمجاز بودن تردد را نشان میدهد.درصورت یکی بودن اطلاعات کارت با اطلاعات ذخیره شده در حافظه دستگاه چراغ به رنگ سبز نمایش داده میشود و رله دستگاه قفل برقی را جهت عبور و باز کردن درب آزاد میسازد و اما چراغ قرمز وجود عدم تردد مجاز میباشد.
این نوع دستگاه های شناسایی که تنها با خوانده کارت و یا رمز عمل میکنند از لحاظ امنیتی زیاد قابل اعتماد نیستند.زیرا کارت،تک،رمز قابل انتقال بین افراد است.یعنی پرسنل یک مجموعه یا ساکنین یه ساختمان می‌توانند کارت یا رمز خود را در اختیار افراد دیگر بگذارند.با این کار هم امکان ورود افراد ناآشنا و حتی سارقین در صورت گم شدن یا لو رفتن رمز وجود دارد و هم افراد بدهکار شارژ می‌توانند با قرض گرفتن کارت دیگر اعضا،همچنان بدون پرداخت بدهی خود تردد کنند.
برای جلوگیری از این موضوع بهترین راهکار استفاده از اکسس کنترل های چند منظوره بوده که احراز هویت آنها علاوه بر روش های بالا با یک شناسایی بیومتریکی مانند خوانده اثرانگشت،چهره،عنبیه چشم و... همراه است.
نکات مهم در مورد نرم افزار اکسس کنترل ها
نرم‌افزارهای اکسس کنترل به کارفرما و مدیران این امکان را می‌دهند که گزارشی جامع از فعالیت‌های کاربران در طول روز تهیه کنند. با استفاده از این نرم‌افزار، ساعت، تاریخ و روز ورود و خروج پرسنل و همچنین افراد حاضر در ساختمان قابل مشاهده است. این نرم‌افزار مخصوص سیستمهای اکسس کنترل هوایی طراحی شده است که با استفاده از پورت‌های شبکه، USB یا دیگر پورت‌های ارتباطی به کامپیوتر یا سرور متصل میشود. دستگاههای ارزان‌قیمت معمولاً این قابلیت را ندارند.
این نرم‌افزار بر روی سیستمهای مدیران و کارفرمایان نصب میشود و به آنها اجازه میدهد که اطلاعات خاصی برای هر کاربر، از جمله کد کارمندی، نام و نام خانوادگی و کدهای کاربری اختصاصی تعریف کنند. این کار جستجوی اطلاعات کاربران را بسیار آسان میسازد.
داده‌های مربوط به ورود و خروج افراد در حافظه دستگاه ذخیره میشود و برای دستیابی به آنها میتوان از کابل LAN یا USB استفاده کرد. یکی دیگر از ویژگی‌های این نرم‌افزار، امکان محدود کردن دسترسی در ساعات و روزهای خاص، حذف و اضافه کردن کاربران و حتی محدود کردن تردد در برخی بخش‌های سازمان است.
کارفرما میتواند با این نرم‌افزار، به هر کاربر در زمان‌های مشخص مجوز ورود بدهد یا دسترسی کاربران خاصی را به مدت معین مسدود کند. این نرم‌افزارها همچنین قابلیت اتصال به سیستمهای حسابداری و پرداخت شهریه را دارند، به طوری که می‌توانند به طور خودکار با عدم پرداخت شهریه از ورود فرد جلوگیری کنند.
برخی از این سیستم‌ها قادر به شناسایی کارت‌ها و تگ‌های RFID هستند که فرکانس‌های متفاوتی دارند. متداول‌ترین فرکانس‌ها مایفر و 125 کیلوهرتز است. رله‌های این دستگاهها با پایه‌های NO و NC به عنوان خروجی عمل کرده و یکی از پایه‌ها به قفل برقی متصل میشود تا مدار برق را به قفل ارسال کند. در برخی مدل‌ها، برق به صورت مستقیم و با جریان ۱۲ ولت به قفل ارسال میشود.
یکی از نکات کلیدی در خرید اکسس کنترل، توجه به پشتیبانی آن از تعداد کاربران است. هر دستگاه اکسس کنترل قادر به احراز هویت و ثبت تعداد مشخصی از کاربران است. لذا با توجه به تعداد کاربران و نیاز به ثبت تردد، باید دستگاه مناسب را انتخاب کنید.
قابلیت اتصال به شبکه
این قابلیت در برخی از مدل های اکسس کنترل وجود دارد که امکان نصب نرم افزار برای تهیه و ثبت گزارشات تردد را دارند.این مدل کنترل تردد ها از یک کارت حافظه برخوردار میباشند که بتوانند تعداد تردد ها را در خود ذخیره سازند. با نصب یک نرم افزار که مخصوص همان برند اکسس کنترل میباشد، اطلاعات در حافظه ذخیره شده و کارفرما میتواند با استفاده از پورت LAN و USB و یا در برخی از دستگاه ها از طریق WIFI این اطلاعات که شامل : ساعت، روز و تاریخ ورود و خروج کاربران میشود را به کامپوتر و یا لپ تاب شخصی خود انتقال دهند.
این مدل دستگاه ها با چننین قابلیتی نسبت به مدل های ساده ،دارای قیمت بالاتر میباشند.
انواع روش های کنترل تردد
برای احراز هویت کاربران میتوان از روش های گوناگونی استفاده نمود که پرکاربرد ترین آنها خواندن گارت و تگ RFID, رمز،اثرانگشت و تسخیص چهره میباشد.
رمز:شامل یک کد معمولا ۴ رقمی میباشد. هر کاربر یک کد مخصوص به خود را از طرف کارفرما دریافت میکند که با وارد کردن آن کد از طریق صفحه کلید اکسس کنترل و درصورت تایید توسط سیستم ،مجوز ورود و یا خروج داده میشود.
کارت و تگ:این کارت ها با تکنولوژی RFID با فرکانس مایفر و ۱۲۵em میباشند که هر فرد یک کارت مخصوص به خود با کدکاربری مخصوص آن کارت را دارد.با گرفتن این کارت بر روی اکسس کنترل تا فاصله ۵ سانتی متری اطلاعات کارت توسط دستگاه خوانده میشود و درصورت صحت این اطلاعات فرمان ورود و خروج ارسال میشود.
اثرانگشت و تشخیص چهره:این دو احراز هویت از نوع بیومتریک هستند که به شدت سطح امنیت را افزایش می‌دهند. اثرانگشت و چهره هر فرد منحصر بفرد اوست و قابل انتقال و یا گم شدن نیستند، پس درصد تقلب و خطا در این نوع سیستم وجو ندارد.
اثرانگشت و چهره هر فرد در سیستم ثبت و ذخیره میشود و در زمان اعمال این احراز هویت ها بر روی دستگاه از طریق اسکنرها در صورت تطابق آنها ،مجوز ورود و خروج داده میشود.
نحوه عملکرد سیستم کنترل تردد:
زمانی که تگ یا کارت پرسنل بر روی مکان مشخصی در سیستم کنترل دسترسی قرار می‌گیرد، اطلاعات آن به شکل کد یا عدد به مرکز کنترل اکسس ارسال میشود. در اینجا، اطلاعات با کدها و عددهای از پیش تعیین‌شده که در حافظه دستگاه ذخیره شده‌اند، مقایسه میشود. اگر اطلاعات ذخیره‌شده با کد تگ یا کارت تطابق داشته باشد، اجازه عبور صادر میشود؛ در غیر این صورت، درخواست رد شده و درب بسته باقی می‌ماند.
سیستمهای کنترل دسترسی معمولاً دارای یک رله آزاد هستند که به قفل‌های برقی متصل میشوند. این رله در صورت تأیید اطلاعات خوانده شده از روی تگ و کارت فعال میشود. اگر اطلاعات تأیید شوند، LED سبز روشن شده و درب برای عبور افراد باز میشود. اما اگر اطلاعات همخوانی نداشته باشند، چراغ LED قرمز چشمک‌زن فعال شده و درب به روی افراد بسته می‌ماند.
این سیستم به طور ساده‌ای عمل میکند، به این صورت که فرمان باز شدن درب به وسیله تگ و کارت انجام میشود و این اطلاعات قابل انتقال بین افراد است. به عنوان مثال، اگر پرسنلی تگ یا کارت خود را گم کرده باشد یا مجوز عبور از درب خاصی را نداشته باشد، میتواند از تگ و کارت دیگر پرسنل استفاده کند و به راحتی تردد کند. این نوع سیستم‌ها معمولاً امنیت چندانی ندارند و در مجموعه‌های کوچک با تردد محدود به کار می‌روند.
برای بهبود امنیت و جلوگیری از دسترسی غیرمجاز، میتوان از سیستمهای دوگانه استفاده کرد که علاوه بر شناسایی کارت، نیاز به تأیید بیومتریک مانند تشخیص اثرانگشت یا چهره دارند.
نرم افزار کنترل تردد
برخی اکسس کنترل‌ها به نرم‌افزارهای کنترل تردد مجهز هستند. این نرم افزارها وظیفه جمع آوری و ثبت گزارش تردد افراد را بر عهده دارند. از طریق این گزارش‌ها، کارفرما میتواند بداند که پرسنل در چه روز، تاریخ و ساعتی از کدام دربهای ورودی وارد و خارج شده‌اند. علاوه بر این، میتوان برای هر کاربر محدودیت‌های خاصی در نظر گرفت تا مشخص شود که هر کاربر در چه روز و ساعتی به کدام مکان میتواند دسترسی داشته باشد.
کارفرما این امکان را دارد که هر زمان که بخواهد زمان دسترسی پرسنل خود را تعیین کند و از ورود و خروج برخی افراد در زمان‌ها و مکانهای مشخص جلوگیری کند. همچنین میتواند دسترسی افراد را به طور موقت یا دائم غیرمجاز کرده و آنها را از سیستم حذف کند.
در نرم افزار کنترل دسترسی، افراد می‌توانند با استفاده از کد کاربری، کد پرسنلی، نام و نام خانوادگی یا رمز عبور به صورت انفرادی شناسایی شوند. برای دریافت گزارش‌های ثبت شده، میتوان اکسس کنترل را از طریق پورت و کابل شبکه به کامپیوتر متصل کرد و اطلاعات را در یک فلش مموری ذخیره‌سازی نمود.